WSDZ: Kto naprawdę odpowiada za Doradztwo zawodowe w szkole

Od lat w doradztwie zawodowym spotykam się z pytaniem :

„Skoro mamy w szkole doradcę zawodowego, to on się przecież tym wszystkim zajmuje, prawda?”

I właśnie tutaj zaczyna się nieporozumienie, które kosztuje wielu doradców mnóstwo nerwów, a szkoły — dobrej organizacji pracy.

Z mojego doświadczenia to jeden z najczęściej powielanych mitów w polskiej oświacie: przekonanie, że doradca zawodowy to osoba, która „odpowiada za całe doradztwo w szkole”. Że skoro jest doradca, to on przygotuje Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego, opracuje wszystkie dokumenty, poprowadzi wszystkie działania, zbierze dokumentację od nauczycieli, przeprowadzi ewaluację, napisze sprawozdanie i będzie odpowiadał za realizację każdego zapisu.

W tym artykule chcę to spokojnie wyjaśnić. Bez oceniania, bez krytykowania szkół — bo doskonale rozumiem, skąd bierze się takie myślenie. Chcę pokazać, na czym polega różnica między doradcą zawodowym a koordynatorem WSDZ, dlaczego to dwie różne role oraz — co najważniejsze — dlaczego dobrze zorganizowany WSDZ nigdy nie opiera się na pracy jednej osoby.

Jak zawsze powtarzam:

WSDZ to zadanie całej rady pedagogicznej, a nie jednej osoby.

Do tej myśli będę jeszcze wracać w tym tekście kilkukrotnie — bo jest kluczem do zrozumienia całej sprawy.

Skąd bierze się przekonanie, że „doradca odpowiada za wszystko”

Zacznijmy od tego, że to nieporozumienie ma całkiem logiczne źródła. Nikt nie wymyślił go złośliwie.

Po pierwsze — nazwa. „Doradca zawodowy” brzmi jak ktoś, kto zajmuje się doradztwem zawodowym. W całości. Skoro to jego specjalność, to intuicyjnie wydaje się, że wszystko, co dotyczy tego obszaru, powinno trafić właśnie do niego.

Po drugie — wygoda organizacyjna. Gdy w szkole jest jedna osoba „od doradztwa”, najprościej jest przekazać jej cały temat i mieć go z głowy. To zrozumiały odruch, zwłaszcza gdy dyrektor ma na biurku dziesiątki innych spraw.

Po trzecie — brak jasnego podziału zadań. W wielu szkołach nikt nigdy nie usiadł i nie rozpisał, kto właściwie za co odpowiada w ramach doradztwa. A tam, gdzie nie ma podziału, obowiązki spływają do osoby, która „się na tym zna”.

Bardzo często spotykam się z sytuacją, w której doradca — czasem zatrudniony na kilka godzin tygodniowo — dostaje do zrobienia dokumentację całej szkoły, koordynację pracy kilkudziesięciu nauczycieli i sprawozdawczość za cały rok. I potem dziwimy się, że jest przeciążony, a doradztwo „jakoś się nie klei”.

Warto pamiętać, że problem nie leży w ludziach. Leży w błędnym założeniu. A założenia da się zmienić.

WSDZ to system, a nie stanowisko

Żeby zrozumieć różnicę między doradcą a koordynatorem, trzeba najpierw zrozumieć, czym w ogóle jest Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego.

Samo słowo „system” już wiele mówi. To nie jest jeden dokument. To nie jest jedno stanowisko. To nie jest teczka, którą ktoś trzyma w szafie. WSDZ to całościowy, uporządkowany sposób, w jaki cała szkoła przygotowuje uczniów do świadomego planowania ścieżki edukacyjnej i zawodowej.

Obowiązek prowadzenia WSDZ oraz opracowania na każdy rok szkolny programu realizacji doradztwa zawodowego wynika z art. 26a ustawy – Prawo oświatowe. I już samo to jest ważne: ustawa mówi o systemie realizowanym przez szkołę — nie o zadaniu przypisanym jednej osobie.

W praktyce w WSDZ uczestniczy cała rada pedagogiczna. Każdy na swoim odcinku:

• wychowawcy realizują tematy z zakresu orientacji i doradztwa na godzinach z wychowawcą, rozpoznają z uczniami ich mocne strony i zainteresowania, współpracują z rodzicami przy planowaniu ścieżki dziecka;
• nauczyciele przedmiotów pokazują związki swojego przedmiotu ze światem zawodów i rynkiem pracy, rozwijają uzdolnienia uczniów przez projekty i konkursy;
• pedagog i psycholog wspierają rozpoznawanie predyspozycji uczniów, prowadzą działania w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, współpracują z poradnią;
• nauczyciel bibliotekarz gromadzi i udostępnia informacje edukacyjno-zawodowe, współtworzy kącik informacji o zawodach i szkołach;
• doradca zawodowy prowadzi zajęcia, konsultacje, koordynuje działania informacyjno-doradcze i wspiera pozostałych nauczycieli;
• dyrektor odpowiada za organizację całości — o czym za chwilę powiem osobno, bo to punkt kluczowy.

Popatrz na tę listę raz jeszcze. Doradca jest na niej jednym z wielu ogniw. Ważnym, ale jednym. To dlatego mówię, że:

WSDZ to zadanie całej rady pedagogicznej, a nie jednej osoby.

Kiedy myślimy o WSDZ jak o systemie — a nie jak o teczce doradcy — od razu widać, że fizycznie nie da się tego wszystkiego zrzucić na barki jednego człowieka. I nie taki był zamysł przepisów.

Co tak naprawdę robi doradca zawodowy

Skoro doradca nie odpowiada „za wszystko”, to za co właściwie odpowiada?

Rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego dość precyzyjnie opisuje zadania doradcy. Nie będę cytować całych paragrafów — powiem to prostym językiem. Do zadań doradcy zawodowego należy przede wszystkim:

• systematyczne rozpoznawanie potrzeb uczniów w zakresie doradztwa;
• prowadzenie zajęć z zakresu doradztwa zawodowego z uczniami;
• prowadzenie indywidualnych konsultacji i porad;
• opracowanie — we współpracy z nauczycielami, wychowawcami, pedagogiem czy psychologiem — programu realizacji doradztwa oraz koordynowanie jego wykonania;
• wspieranie pozostałych nauczycieli w realizacji ich działań doradczych;
• gromadzenie, aktualizowanie i udostępnianie informacji edukacyjno-zawodowych;
• współpraca z rodzicami oraz z otoczeniem społeczno-gospodarczym szkoły.

Zwróć uwagę na słowo, które powtarza się w przepisach: współpraca. Doradca opracowuje program „we współpracy z innymi nauczycielami”. Doradca „wspiera” nauczycieli. Doradca „koordynuje”, a nie „wykonuje samodzielnie”.

To ogromna różnica. Koordynować realizację czegoś to nie to samo, co zrobić to wszystko własnymi rękami.

A teraz najważniejsze, o czym często się zapomina — realia etatu.

Bardzo często doradca zawodowy ma w szkole zaledwie kilka godzin tygodniowo. Czasem jest to niewielki wymiar etatu. A zdarza się — zwłaszcza w mniejszych placówkach — że doradca pojawia się w szkole tylko kilka godzin w miesiącu.

Zadajmy sobie uczciwe pytanie: czy osoba, która jest w szkole cztery godziny w tygodniu, jest fizycznie w stanie samodzielnie przeprowadzić działania doradcze zaplanowane dla całej szkoły, dla wszystkich klas, przez cały rok, plus zebrać dokumentację od kilkudziesięciu nauczycieli i napisać sprawozdanie z całości?

Oczywiście, że nie. I nie o to w tym wszystkim chodzi.

Z mojego doświadczenia to jest sedno problemu. Gdy oczekujemy od doradcy, że „ogarnie całość”, ustawiamy go na porażkę — nie dlatego, że jest słaby, tylko dlatego, że zadanie zostało źle rozdzielone.

Kim jest koordynator WSDZ — i czy musi nim być doradca

Tu dochodzimy do drugiej roli, która bywa mylona z doradcą: koordynatora WSDZ.

Tam, gdzie szkoła zatrudnia doradcę zawodowego z odpowiednimi kwalifikacjami, to właśnie jemu przepisy przypisują koordynowanie realizacji programu doradztwa. W praktyce to on najczęściej pełni funkcję koordynatora WSDZ — i to jest zgodne z rozporządzeniem.

Ale — i to jest sedno — przepisy przewidują wyraźnie sytuację, w której doradcy w szkole nie ma. Wtedy program realizacji doradztwa opracowuje inny nauczyciel lub nauczyciele wyznaczeni przez dyrektora, a zadania związane z koordynacją realizuje wskazany przez dyrektora nauczyciel — może to być wychowawca, pedagog albo psycholog.

Co z tego wynika w praktyce? Że funkcję koordynatora WSDZ może pełnić:

• doradca zawodowy,
• pedagog,
• psycholog,
• wychowawca,
• nauczyciel przedmiotu,
• inny nauczyciel wskazany przez dyrektora.

Innymi słowy: przepisy nie mówią, że koordynacją musi zajmować się osoba z tytułem „doradca zawodowy”. Mówią, że gdy doradca jest — to on koordynuje program; a gdy go nie ma — dyrektor wyznacza kogoś innego. Rola koordynatora to funkcja organizacyjna, którą dyrektor obsadza, a nie automatyczny obowiązek konkretnego stanowiska.

I tu pojawia się drugie, jeszcze ważniejsze rozróżnienie.

Koordynować ≠ wykonywać wszystko samodzielnie.

Koordynator nie jest osobą, która przeprowadza każde działanie doradcze w szkole. Koordynator jest osobą, która pilnuje, żeby te działania — realizowane przez wielu różnych ludzi — złożyły się w spójną całość.

To zupełnie inna rola niż „ten, kto robi wszystko”.

Koordynator WSDZ jest jak kierownik projektu

To porównanie sprawdza mi się na szkoleniach najlepiej, więc rozwinę je tutaj.

Wyobraź sobie duży projekt — powiedzmy budowę domu. Jest kierownik budowy. Czy kierownik sam kładzie cegły, ciągnie instalację elektryczną, tynkuje ściany i kryje dach? Oczywiście, że nie. Gdyby próbował, dom nie powstałby nigdy.

Kierownik projektu:

• planuje pracę i ustala harmonogram,
• rozdziela zadania między specjalistów,
• pilnuje terminów i przypomina o nich,
• zbiera informacje o postępach,
• monitoruje, czy wszystko idzie zgodnie z planem,
• na koniec podsumowuje efekt.

Dokładnie tak samo działa dobry koordynator WSDZ. Jego zadaniem jest:

• zaplanować działania doradcze na dany rok szkolny;
• rozdzielić zadania — kto, co, w której klasie i w jakim terminie;
• przypominać nauczycielom o zaplanowanych działaniach;
• zebrać informacje o tym, co zostało zrealizowane;
• monitorować realizację w ciągu roku;
• na koniec roku przeprowadzić ewaluację i przygotować sprawozdanie.

I teraz kluczowe zdanie: to, że koordynator planuje, rozdziela i zbiera — nie oznacza, że sam realizuje wszystkie działania. Zajęcia z wychowawcą prowadzi wychowawca. Powiązania przedmiotu z zawodami pokazuje nauczyciel przedmiotu. Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne zapewnia pedagog i psycholog. Doradca prowadzi swoje zajęcia i konsultacje. Koordynator to wszystko spina.

Kiedy szkoła zrozumie tę różnicę, doradztwo przestaje być „problemem jednej przeciążonej osoby”, a zaczyna być tym, czym powinno być — wspólną, dobrze poukładaną pracą całego zespołu.

Rola dyrektora — to on organizuje pracę szkoły

Jest jeszcze jedna osoba, o której w tej całej układance zapomina się najczęściej, a która jest absolutnie kluczowa. To dyrektor.

Powiem to wprost, bo to fundament dobrze zorganizowanego doradztwa: to dyrektor organizuje pracę szkoły — również w obszarze doradztwa zawodowego.

Wynika to wprost z ustawy – Prawo oświatowe. Dyrektor kieruje działalnością szkoły i odpowiada za jej organizację. W odniesieniu do doradztwa oznacza to, że dyrektor:

• wyznacza osobę pełniącą funkcję koordynatora (najczęściej doradcę zawodowego, a przy jego braku — innego nauczyciela);
• określa zakres jej obowiązków;
• przydziela zadania poszczególnym nauczycielom w ramach WSDZ;
• zatwierdza roczny program realizacji doradztwa — w terminie do 30 września, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej;
• zapewnia warunki kadrowe, organizacyjne i finansowe do realizacji doradztwa;
• monitoruje realizację programu i wykorzystuje wyniki ewaluacji przy planowaniu działań na kolejny rok.

Zwróć uwagę, jak wiele z tego, co potocznie „wrzuca się doradcy”, w rzeczywistości należy do organizacyjnych zadań dyrektora. To dyrektor rozdziela zadania między nauczycieli. To dyrektor decyduje, kto koordynuje. To dyrektor odpowiada za to, żeby cały system działał.

Wiele szkół popełnia ten sam błąd: dyrektor, w dobrej wierze i z braku czasu, przekazuje doradcy całą odpowiedzialność za doradztwo — łącznie z organizacją pracy innych nauczycieli. A tego akurat doradca zrobić nie może, bo nie ma do tego ani umocowania, ani realnych narzędzi. Doradca nie jest przełożonym wychowawców. Nie może im „przydzielić” zadań w sensie służbowym. Może współpracować, prosić, wspierać, przypominać — ale to dyrektor jest tym, kto pracę organizuje i rozlicza.

Warto to sobie uświadomić, bo bez zaangażowania dyrektora żaden koordynator — nawet najlepszy — nie zbuduje sprawnego systemu. Koordynator pilnuje realizacji. Ale to dyrektor tworzy ramy, w których ta realizacja w ogóle jest możliwa.

Kto realizuje poszczególne działania WSDZ — praktyczny podział

Skoro doradztwo to praca zespołowa, zobaczmy konkretnie, kto i za co odpowiada. To najlepiej pokazuje, dlaczego jedna osoba nie jest w stanie tego udźwignąć — i dlaczego wcale nie musi.

• Dyrektor — organizuje całość, wyznacza koordynatora, przydziela zadania, zatwierdza i monitoruje program, zapewnia warunki realizacji.
• Koordynator WSDZ (doradca lub inny wyznaczony nauczyciel) — planuje, rozdziela zadania, monitoruje, zbiera informacje, przeprowadza ewaluację, przygotowuje sprawozdanie.
• Doradca zawodowy — prowadzi zajęcia z uczniami, konsultacje i porady, gromadzi i udostępnia informacje zawodowe, wspiera nauczycieli merytorycznie.
• Wychowawcy — realizują tematy doradcze na godzinach z wychowawcą, rozpoznają z uczniami mocne strony, współpracują z rodzicami.
• Nauczyciele przedmiotów — pokazują związki przedmiotu ze światem zawodów, rozwijają uzdolnienia uczniów.
• Pedagog i psycholog — wspierają rozpoznawanie predyspozycji, prowadzą działania w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, współpracują z poradnią.
• Nauczyciel bibliotekarz — gromadzi i udostępnia zasoby o zawodach i szkołach, współtworzy kącik informacji zawodowej.
• Rodzice — jako partnerzy działań, uczestniczą w spotkaniach i wspierają dzieci w planowaniu ścieżki.

Kiedy widzisz to tak rozpisane, sprawa staje się oczywista. Doradztwo realizuje kilkanaście osób. Koordynator to spina. Dyrektor za to odpowiada organizacyjnie. Nikt nie robi wszystkiego sam — i to jest zdrowy, działający model.

Doradca zawodowy vs koordynator WSDZ — tabela porównawcza

Żeby całość była maksymalnie przejrzysta, zebrałam różnice w jednym miejscu.

Ta sama osoba może pełnić obie role naraz — i tak jest najczęściej, gdy szkoła ma doradcę. Ale to nadal dwie różne funkcje. Jedna jest merytoryczna (praca z uczniem), druga organizacyjna (spinanie działań całej szkoły). I żadna z nich nie oznacza „robię wszystko sam”.

Dwa scenariusze z praktyki

Teorię najlepiej widać na konkretach. Pokażę dwa modele, które spotykam najczęściej.

Scenariusz 1: model błędny — wszystko spada na doradcę

Szkoła zatrudnia doradcę na kilka godzin tygodniowo. Dyrektor, z braku czasu, przekazuje mu cały temat doradztwa: „Zrób nam WSDZ, program, poprowadź działania, zbierz papiery od nauczycieli i napisz sprawozdanie”.

Doradca siada do WSDZ sam. Sam próbuje zaplanować działania dla wszystkich klas. Chce zebrać dokumentację od wychowawców, ale nie ma umocowania, żeby czegokolwiek wymagać — więc prosi, przypomina, czeka. Część nauczycieli odsyła materiały, część nie. Doradca goni z zajęciami, konsultacjami i papierologią jednocześnie. Pod koniec roku pisze sprawozdanie z działań, o których połowie nie ma pełnych informacji.

Efekt? Doradca jest wypalony. Dokumentacja jest niekompletna. A doradztwo w szkole — mimo ogromu pracy jednej osoby — funkcjonuje słabiej, niż mogłoby.

Dlaczego to nie działa? Bo zadanie zaprojektowane dla całej szkoły próbuje wykonać jedna osoba bez narzędzi organizacyjnych. To nie kwestia zaangażowania. To kwestia źle rozdzielonej odpowiedzialności.

Scenariusz 2: model dobrze zorganizowany — koordynacja i podział zadań

Ta sama szkoła. Ten sam doradca na kilka godzin.

Dyrektor wyznacza koordynatora WSDZ (może nim być doradca, może pedagog — zależnie od tego, kto ma warunki i kompetencje). Na początku roku koordynator, razem z dyrektorem, rozpisuje działania: które tematy realizują wychowawcy na godzinach wychowawczych, co robią nauczyciele przedmiotów, co pedagog i psycholog, co bibliotekarz, co doradca na swoich zajęciach.

Dyrektor formalnie przydziela zadania nauczycielom — bo to on organizuje pracę szkoły. Koordynator dostaje jasny harmonogram i prosty sposób zbierania informacji zwrotnych (np. krótka karta realizacji na koniec półrocza). W ciągu roku przypomina o terminach i monitoruje postępy. Na koniec zbiera dane, przeprowadza ewaluację i przygotowuje jedno spójne sprawozdanie.

Doradca w tym modelu robi to, w czym jest najlepszy — pracuje merytorycznie z uczniami i rodzicami — zamiast gonić za dokumentacją całej szkoły.

Efekt? Doradztwo jest realizowane przez cały zespół. Dokumentacja jest kompletna, bo każdy raportuje swój odcinek. Nikt nie jest przeciążony. I — co najważniejsze — uczniowie dostają realne, spójne wsparcie.

Jak zawsze powtarzam: dobrze zorganizowane doradztwo to nie kwestia jednego bohatera, który wszystko dźwiga. To kwestia mądrego podziału pracy.

Co zmienia nowelizacja obowiązująca od 1 września 2026 r.

Warto też wiedzieć, że od 1 września 2026 r. obowiązuje znowelizowane rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (rozporządzenie z 12 lutego 2019 r., Dz.U. poz. 325, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 20 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 73).

Nowelizacja nie zmienia głównej zasady, o której mówię w tym tekście — doradztwo nadal jest działaniem systemowym całej szkoły. Wzmacnia natomiast kilka kierunków, które dobrze mieć z tyłu głowy przy układaniu WSDZ:

• oparcie działań na danych rynku pracy — prognozach zapotrzebowania na pracowników i wynikach monitoringu karier absolwentów;
• silniejszy nacisk na współpracę z pracodawcami i branżowymi centrami umiejętności przy planowaniu działań — z zastrzeżeniem, że w realiach konkretnej szkoły realizuje się ją w miarę możliwości i lokalnych warunków, a nie jako sztywny obowiązek do odhaczenia;
• cyfrowe narzędzia doradztwa — platformy, bazy zawodów, narzędzia komunikacji z uczniami i rodzicami;
• wzmocniony udział rodziców w działaniach doradczych;
• nowe treści — m.in. wpływ sztucznej inteligencji na zawody oraz elementy Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

Zwróć uwagę na jedno: te zmiany jeszcze mocniej pokazują, że doradztwo to praca zespołowa. Współpraca z pracodawcami, monitorowanie danych rynku pracy, włączanie rodziców, wykorzystanie narzędzi cyfrowych — tego wszystkiego nie da się zrzucić na doradcę mającego kilka godzin w tygodniu. To działania, które angażują dyrektora, wychowawców, nauczycieli i specjalistów. Znów wracamy do tej samej myśli:

WSDZ to zadanie całej rady pedagogicznej, a nie jednej osoby.

Najczęstsze błędy — i jak ich uniknąć

Na koniec części merytorycznej zebrałam błędy, które widzę najczęściej, i krótką podpowiedź, jak je naprawić.

• Cała odpowiedzialność na doradcy. Naprawa: dyrektor wyznacza koordynatora i formalnie przydziela zadania nauczycielom.
• Brak podziału zadań na piśmie. Naprawa: prosty harmonogram — kto, co, kiedy, w której klasie.
• Mylenie koordynacji z wykonywaniem. Naprawa: koordynator spina i monitoruje; działania realizuje wielu nauczycieli.
• Doradca „ściga” dokumentację bez umocowania. Naprawa: to dyrektor rozlicza realizację; koordynator zbiera dane w ustalonym trybie.
• Dokumentacja „na siłę”, oderwana od rzeczywistości. Naprawa: dokumentujmy to, co dzieje się naprawdę — nie twórzmy fikcji dla samego papieru.
• WSDZ pisany od zera co roku przez jedną osobę. Naprawa: stały system + aktualizowany co roku program realizacji, przygotowany we współpracy.

Podsumowanie

Jeśli masz zapamiętać z tego tekstu jedną rzecz, niech to będzie to zdanie:

WSDZ to zadanie całej rady pedagogicznej, a nie jednej osoby.

Doradca zawodowy nie jest osobą, która „odpowiada za całe doradztwo w szkole”. Doradca prowadzi zajęcia, konsultuje, wspiera, inspiruje i koordynuje działania informacyjno-doradcze — ale robi to na swoim, często niewielkim, wymiarze godzin. Nie da się i nie powinno się przerzucać na niego pracy zaprojektowanej dla całej szkoły.

Koordynator WSDZ to funkcja organizacyjna — jak kierownik projektu. Planuje, rozdziela zadania, monitoruje, zbiera informacje i podsumowuje. Może nim być doradca, ale też pedagog, psycholog czy inny nauczyciel wyznaczony przez dyrektora. Koordynować to nie znaczy robić wszystko samemu.

A nad tym wszystkim stoi dyrektor, który organizuje pracę szkoły: wyznacza koordynatora, przydziela zadania, zatwierdza program i za tę organizację odpowiada.

Skuteczny WSDZ nie opiera się na jednej przeciążonej osobie. Opiera się na współpracy całej rady pedagogicznej, mądrym podziale obowiązków i sprawnej koordynacji. I to jest dobra wiadomość — bo taki system da się zbudować w każdej szkole.

FAQ — najczęstsze pytania o doradcę i koordynatora WSDZ

1. Czy doradca zawodowy odpowiada za całe doradztwo w szkole? Nie. Doradca realizuje swój odcinek — zajęcia, konsultacje, wsparcie nauczycieli, koordynację działań informacyjno-doradczych. Za organizację całego systemu odpowiada dyrektor, a doradztwo realizuje cała rada pedagogiczna.

2. Czy koordynatorem WSDZ musi być doradca zawodowy? Nie musi. Gdy szkoła zatrudnia doradcę, koordynację realizacji programu przepisy przypisują właśnie jemu. Ale gdy doradcy nie ma, dyrektor wyznacza innego nauczyciela — może to być pedagog, psycholog, wychowawca lub inny nauczyciel.

3. Czym różni się koordynator od doradcy? Doradca to rola merytoryczna (praca z uczniem i rodzicem). Koordynator to rola organizacyjna (planowanie, rozdzielanie i spinanie działań całej szkoły). Ta sama osoba może pełnić obie funkcje, ale są to dwie różne role.

4. Kto opracowuje WSDZ i program realizacji doradztwa? Program opracowuje doradca zawodowy albo — przy jego braku — inny nauczyciel lub nauczyciele wyznaczeni przez dyrektora, we współpracy z wychowawcami, pedagogiem i psychologiem. Zatwierdza go dyrektor.

5. Do kiedy dyrektor zatwierdza program realizacji doradztwa? Do 30 września każdego roku szkolnego, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej.

6. Czy doradca może przydzielać zadania innym nauczycielom? Nie w sensie służbowym. Doradca może współpracować, prosić, przypominać i wspierać. Formalnie zadania przydziela dyrektor, bo to on organizuje pracę szkoły.

7. Co, jeśli w szkole nie ma doradcy zawodowego? Wtedy zadania związane z realizacją i koordynacją doradztwa przejmuje nauczyciel wskazany przez dyrektora — na przykład wychowawca, pedagog lub psycholog.

8. Czy koordynator WSDZ sam prowadzi wszystkie działania? Nie. Koordynator planuje, rozdziela zadania, monitoruje i podsumowuje. Poszczególne działania realizują wychowawcy, nauczyciele przedmiotów, pedagog, psycholog, bibliotekarz i doradca — każdy na swoim odcinku.

9. Kto przeprowadza ewaluację i pisze sprawozdanie z WSDZ? Zbiorczą ewaluację i sprawozdanie roczne przygotowuje koordynator, na podstawie danych, które spływają od wszystkich osób realizujących działania. Doradca dostarcza dane ze swojego odcinka.

10. Czy jedna osoba może być jednocześnie doradcą i koordynatorem? Tak, i tak jest najczęściej. Ważne, by pamiętać, że nawet wtedy koordynacja to spinanie pracy zespołu, a nie samodzielne wykonywanie wszystkich działań.

11. Co zmienia nowelizacja obowiązująca od 1 września 2026 r.? Wzmacnia oparcie doradztwa na danych rynku pracy, współpracę z pracodawcami i branżowymi centrami umiejętności (w miarę możliwości), cyfrowe narzędzia, udział rodziców oraz nowe treści (m.in. wpływ AI na zawody, Zintegrowany System Kwalifikacji). Nie zmienia zasady, że doradztwo to działanie całej szkoły.

12. Od czego zacząć, jeśli chcę uporządkować doradztwo w swojej szkole? Od jasnego podziału zadań: dyrektor wyznacza koordynatora i przydziela zadania nauczycielom, koordynator układa harmonogram i prosty sposób zbierania informacji, a doradca skupia się na pracy merytorycznej z uczniami.

Nie musisz rozpisywać tego podziału od zera

Wiem, że po lekturze tego artykułu może pojawić się myśl: „Dobrze, rozumiem — ale kto mi teraz rozpisze, kto dokładnie co robi w mojej szkole?“.

I tu mam dla Ciebie dobrą wiadomość. Ten podział zadań — dyrektor, koordynator, doradca, wychowawcy, nauczyciele przedmiotów, pedagog, psycholog, bibliotekarz — mam już dla Ciebie gotowy i dopracowany w materiałach Akademii Inspiracji dotyczących WSDZ.

Nie musisz zastanawiać się, czy o czymś nie zapomniałaś ani czy wszystko jest zgodne z przepisami. Znajdziesz tam:

• czytelny, kompletny podział obowiązków dla każdej roli w szkole,
• gotowe zapisy, które wystarczy dopasować do swojej placówki,
• dokumenty zgodne z przepisami obowiązującymi od 1 września 2026 r.

Zamiast spędzać wieczory na układaniu tego samodzielnie, pobierasz gotowy materiał i masz pewność, że doradztwo w Twojej szkole jest poukładane tak, jak być powinno — z podziałem pracy na cały zespół, a nie na jedną przeciążoną osobę.

Pobierz gotowe materiały

➡️ Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego (WSDZ) 2026 — aktualny dokument zgodny z przepisami obowiązującymi od 1 września 2026 r., z kompletnym podziałem zadań dla całej rady pedagogicznej. Wybierz wersję dla swojego typu szkoły:

• WSDZ 2026 — szkoła podstawowa
• WSDZ 2026 — liceum ogólnokształcące
• WSDZ 2026 — technikum
• WSDZ 2026 — szkoła branżowa I stopnia

➡️ Teczka Doradcy Zawodowego 2026/2027 — komplet gotowej dokumentacji dopasowany do konkretnego typu szkoły. Wybierz swój:

• Teczka Doradcy Zawodowego — szkoła podstawowa
• Teczka Doradcy Zawodowego — liceum ogólnokształcące
• Teczka Doradcy Zawodowego — technikum
• Teczka Doradcy Zawodowego — szkoła branżowa

Bo — jak zawsze powtarzam — dobre doradztwo to nie kwestia jednego bohatera, który wszystko dźwiga. To kwestia mądrego podziału pracy. A ten podział masz już gotowy.